Co to jest LiDAR i jak działa? Przewodnik dla początkujących

Nazwa LiDAR to skrót od Light Detection and Ranging. Po polsku można ją rozumieć jako wykrywanie i pomiar odległości za pomocą światła. Urządzenie wysyła impulsy laserowe i mierzy, ile czasu potrzebują na powrót po odbiciu od obiektu.

Z tego czasu liczy odległość do tego obiektu. Jeden taki pomiar daje jeden punkt w przestrzeni. Skaner powtarza go bardzo wiele razy w ciągu sekundy.

Zbiór takich punktów to chmura punktów. Każdy punkt ma swoje położenie w przestrzeni. Razem tworzą model terenu, budynku albo linii energetycznej.

Dla czytelnika oznacza to jedno. LiDAR nie robi zdjęcia, tylko mierzy kształt. Dlatego dane z niego nadają się do liczenia odległości, wysokości i objętości.

Wprowadzenie do technologii LiDAR

LiDAR rozwija się od lat. Wciąż otwiera nowe możliwości. Zaczynał jako sprzęt dla wąskiej grupy specjalistów, a dziś trafia do wielu branż.

Historia i rozwój LiDAR

LiDAR rozwija się od lat i wciąż otwiera nowe możliwości. Zaczynał jako sprzęt dla wąskiej grupy specjalistów. Dziś trafia do wielu branż.

Na przestrzeni lat skanery stały się mniejsze. Wzrosła też ich dokładność. Dzięki temu sięgają po nie kolejne branże, a koszt wejścia jest niższy niż kiedyś.

Współczesne systemy szybko zbierają dane. Małe sensory da się zamontować w pojeździe albo na dronie. Ten kierunek rozwija się dziś najszybciej.

Chodzi o lidar drone, czyli skaner LiDAR zamontowany na dronie. Dron lata nad terenem, a skaner zapisuje jego kształt. Człowiek nie musi chodzić po całej trasie z miernikiem.

Zastosowania LiDAR w codziennym życiu

LiDAR nie ogranicza się do nauki i przemysłu. Trafił też do kieszeni użytkowników. Wielu ludzi korzysta z niego, nawet o tym nie wiedząc.

W smartfonach technologia LiDAR mapuje głębię sceny. Telefon wie, co jest blisko, a co daleko. Dzięki temu zdjęcia są lepiej ostrzone. Efekty rozszerzonej rzeczywistości (AR) wyglądają też bardziej realistycznie.

Z tego samego pomysłu korzystają drony. Zamiast sceny w pokoju skanują słup, linię albo cały korytarz przesyłowy. Zmienia się skala, ale zasada pozostaje ta sama.

Jak działa LiDAR

Zasada działania jest prosta. Trudność zaczyna się dopiero przy zebraniu i obróbce danych. Najpierw omówimy sam pomiar, a potem elementy zestawu.

Pomiar odległości impulsem lasera

Skaner wysyła wiązkę lasera w stronę obiektu. Wiązka odbija się od powierzchni i wraca do urządzenia. Skaner mierzy czas, który to zajęło.

Prędkość światła jest znana. Dlatego z czasu powrotu można wyliczyć odległość. To trochę jak z echem w górach: im później wraca, tym dalej była ściana.

Od pojedynczych punktów do mapy 3D

Zrobiony raz pomiar to jeden punkt. Skaner powtarza go tysiące razy na sekundę. Z tych punktów powstaje szczegółowa mapa 3D.

Taka mapa przydaje się w wielu miejscach. Od geodezji po autonomiczne pojazdy. W energetyce pozwala sprawdzić, jak daleko od przewodów rosną drzewa.

Mapę można obracać i oglądać z dowolnej strony. Można też mierzyć na niej odległości już po zakończeniu pracy w terenie. Nie trzeba wracać na miejsce, żeby sprawdzić kolejny wymiar.

Zapisz się na nasz newsletter

Najnowsze informacje ze świata technologii dronowych.

Elementy systemu LiDAR

Każdy system lidar składa się z kilku części. Najważniejszy jest skaner laserowy, który wysyła impulsy i odbiera odbicia. Do tego dochodzą urządzenia, które określają położenie i ustawienie skanera w przestrzeni. Bez nich punkty nie trafiłyby na właściwe miejsce w modelu.

Trzecim elementem jest oprogramowanie. Łączy ono pomiary w jedną chmurę punktów i pozwala ją analizować. Skaner trzeba też zamontować na nośniku, takim jak statyw, pojazd albo dron.

Brak któregoś elementu psuje wynik. Dlatego przy zakupie warto patrzeć na cały zestaw, nie tylko na sam skaner.

Zastosowania LiDAR w różnych branżach

LiDAR zmienił sposób mapowania i analizy terenu. Dostarcza dane tam, gdzie tradycyjne pomiary są wolne albo niebezpieczne. Zaczniemy od motoryzacji i archeologii, a potem przejdziemy do energetyki.

Osobnym zastosowaniem jest skaning laserowy w geodezji. LiDAR zastępuje tam część pomiarów terenowych przy tworzeniu map i modeli 3D. Geodeta dostaje całą powierzchnię, a nie pojedyncze punkty.

LiDAR w motoryzacji

LiDAR pomaga pojazdom autonomicznym widzieć otoczenie. Dostarcza dane do nawigacji i unikania przeszkód. Samochód na bieżąco wie, jak daleko jest od innych obiektów.

Pomiar odbywa się cały czas, a nie raz na jakiś czas. Pojazd musi reagować na zmiany natychmiast. Dlatego tak ceni się technologię, która mierzy odległość bezpośrednio.

Skaning laserowy w geodezji

Osobnym zastosowaniem jest skaning laserowy w geodezji. LiDAR zastępuje tam część pomiarów terenowych przy tworzeniu map i modeli 3D. Geodeta dostaje całą powierzchnię, a nie pojedyncze punkty.

Dzięki temu łatwiej wrócić do danych po czasie. Gdy pojawi się nowe pytanie, wystarczy sprawdzić chmurę punktów. Nie trzeba organizować kolejnego wyjazdu w teren

LiDAR w archeologii

Archeolodzy zyskali narzędzie, które odkrywa ukryte struktury bez wykopalisk. Skaner mapuje teren w poszukiwaniu śladów dawnych cywilizacji. Widzi też struktury zakopane pod ziemią, niewidoczne gołym okiem.

Badacz może więc najpierw obejrzeć teren w modelu 3D. Dopiero potem decyduje, gdzie warto prowadzić prace. To oszczędza czas i chroni stanowisko przed zbędną ingerencją.

Zastosowanie dronów w energetyce

Energetyka to branża z rozległą infrastrukturą. Linie przebiegają przez lasy, pola i trudny teren. Turbiny stoją wysoko. Sprawdzanie ich z ziemi albo przez wspinaczkę zajmuje dużo czasu i niesie ryzyko.

Dron skraca ten dystans. Przelatuje nad trasą, a operator ogląda obraz z kamery. Gdy na pokładzie jest skaner, dron zapisuje też geometrię obiektów.

Drony w sieciach przesyłowych

Drony w sieciach przesyłowych służą do przeglądu linii i ich otoczenia. Chmura punktów pokazuje przewody, słupy i roślinność. Można z niej wyczytać, jak blisko przewodów rosną drzewa. Widać też, jak przewody zwisają między słupami.

Wyobraź sobie odcinek linii biegnący przez las. To przykład ilustracyjny. Piechur musiałby przejść całą trasę i oceniać każdą gałąź na oko. Dron robi jeden przelot, a analityk w biurze mierzy odległości na modelu 3D.

Inspekcja turbin wiatrowych dronem

Inspekcja turbin wiatrowych dronem opiera się na podobnej logice. Dron podlatuje do wieży i łopat. Operator ogląda je z bliska, zamiast wspinać się po konstrukcji. Zdjęcia można porównywać z poprzednimi lotami.

Takie podejście ma swoje ograniczenia. Dron potrzebuje odpowiednich warunków pogodowych. Konieczna jest też dobrze zaplanowana misja. O tym piszemy niżej w sekcji o wyzwaniach.

Przyszłość technologii LiDAR

Technologia LiDAR nadal się rozwija. Pojawiają się nowe zastosowania i nowe wyzwania. Spójrzmy najpierw na możliwości, a potem na ograniczenia.

Masz drona? Zacznij na nim realnie zarabiać.

Testuj Portal SkySnap bez zobowiązań – rozwijaj ofertę swoich usług, zwiększaj wydajność i zarabiaj więcej na dronach.

Innowacje i nowe możliwości

Skanery stają się coraz dokładniejsze. Urządzenia są też mniejsze. To otwiera drogę do kolejnych zastosowań na dronach.

Mniejszy skaner to lżejszy dron. Lżejszy dron łatwiej zabrać w teren. W energetyce oznacza to prostsze przeglądy w miejscach trudno dostępnych.

Wyzwania i ograniczenia

LiDAR ma też swoje słabsze strony. Wpływają one na tempo jego rozwoju.

  • Koszty: wdrożenie bywa drogie. To ogranicza dostępność technologii dla mniejszych firm.
  • Warunki atmosferyczne: mgła czy deszcz pogarszają dokładność pomiarów. Przy lotach dronem liczy się też wiatr.
  • Prywatność: skaner zbiera dane o otoczeniu. To rodzi pytania o ochronę prywatności.

Pokonanie tych barier zdecyduje o dalszym rozwoju. Technologię trzeba stosować odpowiedzialnie.

Jak zacząć z LiDAR

Zanim kupisz sprzęt, ustal, do czego będzie służył. Inaczej wygląda zestaw do geodezji, a inaczej do przeglądu linii energetycznych. Poniżej opisujemy sprzęt i oprogramowanie.

Wybór odpowiedniego sprzętu

Sprzęt dobieraj do potrzeb projektu. Zadaj sobie kilka pytań.

  • Co mierzysz? Teren, budynek czy linię energetyczną. Od tego zależy typ skanera.
  • Skąd mierzysz? Z ziemi czy z drona. Na dronie liczy się waga zestawu.
  • Jak będziesz przetwarzać dane? Skaner bez dobrego oprogramowania da tylko surowe punkty.

Osoby zainteresowane pomiarami w terenie mogą rozważyć skaner geodezyjny. Uzupełni on zestaw do pracy z danymi LiDAR.

Podstawowe oprogramowanie i narzędzia

Dane LiDAR wymagają oprogramowania do analizy i przetwarzania. Oto kilka narzędzi.

  • QGIS: popularny program open-source do analizy danych GIS. Dobrze nadaje się na start.
  • AutoCAD: narzędzie do projektowania. Można w nim pracować z danymi LiDAR.
  • CloudCompare: program do wizualizacji i analizy chmur punktów. Pozwala oglądać i porównywać modele.

Początkujący powinni zacząć od prostych narzędzi. Z czasem poznają kolejne możliwości technologii.

Jak zaplanować misje dronem, aby dane nadawały sie do fotogrametrii?

Darmowy E-book

Dowiedz się, jak krok po kroku przygotować misję, uniknąć błędów przy nalotach i tworzyć dokładne ortofotomapy oraz modele 3D. Idealny przewodnik przed pierwszymi zleceniami komercyjnymi.

Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!

Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!

Paweł Wójcik, Dyrektor Rozwoju Biznesu w SkySnap sp. z o.o.

Informacje o autorze

Paweł Wójcik

Paweł Wójcik jest specjalistą ds. dronów w budownictwie i BIM oraz współzałożycielem SkySnap sp. z o.o.: pracuje w niej od jej powstania i ma za sobą ponad 10 lat doświadczenia w branży dronowej, jedno z największych w Polsce. Wdrażał technologię dronową u pierwszych klientów SkySnap z budownictwa i nieruchomości, a dziś ma najszersze doświadczenie w całym zespole rozwoju biznesu, pracując z klientami przekrojowo: w budownictwie, nieruchomościach, energetyce i ubezpieczeniach. Poza SkySnap jest przedstawicielem firmy w Polskim Związku Pracodawców Budownictwa, członkiem Rady Programowej programu Młodzi Liderzy Budownictwa oraz wykładowcą na Politechnice Warszawskiej, Akademii Górniczo-Hutniczej i Uczelni Łazarskiego. Specjalizuje się we wdrażaniu danych z dronów i BIM u klientów i partnerów, także w segmentach bez dedykowanego eksperta branżowego: energetyce i OZE poza fotowoltaiką, ubezpieczeniach, telekomunikacji, kolejnictwie i samorządach. Kiedy treść łączy kilka branż naraz, na przykład case study u klienta działającego w kilku sektorach, to zwykle on jest właściwą osobą do podpisania takiej publikacji.
PROFIL NA LINKEDIN

Porady, wiadomości, spostrzeżenia

Powiązane artykuły

Sprawdź nasze artykuły i poznaj najnowsze informacje z branży.