Inwentaryzacja powykonawcza obiektu dronem, dokumentacja as-built do odbioru

Po zakończeniu robót trzeba udokumentować, co naprawdę powstało. Nie projekt, tylko stan faktyczny. To jest dokumentacja powykonawcza, czyli as-built. Klasycznie robi to geodeta, obchodząc obiekt punkt po punkcie. Na dużym założeniu to dni pracy.

Dron zbiera te dane z powietrza. Jeden nalot nad obiektem daje ortofotomapę, model 3D i chmurę punktów, z których odczytujemy geometrię, rzędne i wzajemne położenie elementów. Punkty kontrolne GCP wpinają wszystko w układ PL-2000, więc pomiar jest geodezyjnie poprawny.

Najważniejsze dzieje się potem. Stan wykonany nakładamy na projekt i liczymy odchyłki. Wykonawca widzi, gdzie zmieścił się w tolerancji, a inwestor dostaje obiektywny dowód zgodności. Dzwonią do nas zwykle na etapie zamykania kontraktu, kiedy dokumentacja odbiorowa musi być gotowa szybko.

• Dokumentacja powykonawcza (as-built): zapis stanu faktycznego obiektu po zakończeniu robót, w odróżnieniu od projektu.
• Ortofotomapa: zdjęcie lotnicze o stałej skali na całej powierzchni. Można na nim mierzyć odległości i pola.
• Fotogrametria: odtwarzanie kształtu i wymiarów obiektów ze zdjęć. Metoda, na której opiera się cały pomiar.
• Chmura punktów: zbiór milionów punktów 3D opisujących powierzchnię obiektu i otoczenia.
• GCP (punkty kontrolne): punkty na gruncie pomierzone GPS-em, używane do kalibracji i georeferencji modelu.
• Odchyłka od projektu: różnica między stanem wykonanym a założeniem projektowym, liczona z nałożenia modelu na projekt.

• Generalni wykonawcy zamykający kontrakt
• Inwestorzy i inwestorzy zastępczy
• Inżynierowie kontraktu i inspektorzy nadzoru
• Biura projektowe sprawdzające zgodność wykonania
• Deweloperzy kompletujący dokumentację odbiorową
• Zarządcy przejmujący obiekt do eksploatacji
• Banki i instytucje finansujące inwestycję

• Kompletna dokumentacja as-built do odbioru
• Porównanie stanu wykonanego z projektem
• Obiektywny dowód zgodności dla inwestora i nadzoru
• Materiał do przekazania zarządcy obiektu
• Rozliczenie zakresu robót na koniec kontraktu
• Zabezpieczenie na wypadek przyszłych roszczeń
• Baza danych 3D do eksploatacji i przyszłych przebudów

• Czas: nalot trwa pół godziny zamiast kilku dni obchodu geodety po obiekcie.
• Pełne pokrycie: model obejmuje cały obiekt, nie wybrane przekroje.
• Odchyłki na piśmie: nałożenie na projekt pokazuje różnice liczbowo, a nie na oko.
• Twardy dowód: datowany model z georeferencją, do którego wracasz przy odbiorze albo sporze.
• Jedna baza danych: materiał w Portalu SkySnap, więc wykonawca, inwestor i nadzór pracują na tym samym.

Klasyczna geodezja wygrywa tam, gdzie liczy się pojedynczy, bardzo precyzyjny punkt pomiarowy. Dron wygrywa pokryciem, modelem 3D i szybkim porównaniem z projektem na całym obiekcie. Do dokumentacji as-built całego założenia dron sprawdza się lepiej. Dla krytycznych elementów łączymy obie metody.

Raport as-built (PDF)

• Ortofotomapa obiektu na dzień nalotu
• Model 3D i widoki z georeferencją
• Zestawienie odchyłek od projektu
• Rzędne i wymiary kluczowych elementów
• Oznaczenie miejsc poza tolerancją
• Data nalotu i informacja o dokładności

Pliki źródłowe

• Ortofotomapa z georeferencją w układzie PL-2000 albo PL-1992
• Model 3D obiektu
• Chmura punktów
• Zdjęcia z nalotu w oryginalnej rozdzielczości

Portal SkySnap

• Model as-built dostępny online dla całego zespołu
• Pomiary i adnotacje bezpośrednio na modelu
• Porównanie stanu wykonanego z wcześniejszymi nalotami
• Udostępnianie materiału nadzorowi i zarządcy linkiem
• Archiwum dokumentacji odbiorowej w jednym miejscu

Według danych GUS o budownictwie, w Polsce rocznie oddaje się do użytku tysiące obiektów kubaturowych, a wartość produkcji budowlano-montażowej idzie w dziesiątki miliardów złotych. Odbiór i dokumentacja powykonawcza to obowiązkowy etap każdego z nich. Spory o zgodność wykonania z projektem należą do częstszych powodów strat na kontraktach, a datowany model as-built ogranicza to ryzyko. Standardy wykonywania pomiarów geodezyjnych w Polsce nadzoruje GUGiK.

• Warunki: latamy przy dobrym oświetleniu i dużym pokryciu zdjęć, z siatką punktów kontrolnych wokół obiektu.
• Sprzęt: DJI Matrice 4E i Matrice 4D w konfiguracji fotogrametrycznej, z georeferencją RTK i pomiarem GCP.
• Metodyka: model wiążemy z układem PL-2000 albo PL-1992, zgodnie ze standardami pomiarów geodezyjnych w Polsce.
• Weryfikacja: dla krytycznych elementów rekomendujemy kontrolny pomiar naziemny, bo łączymy zalety obu metod.

• EASA Specific Category: europejskie regulacje lotów dronów komercyjnych, w tym nad terenem budowy.
• ULC: Urząd Lotnictwa Cywilnego, polski regulator dronów. Wymagane uprawnienia operatora.
• GUGiK: standardy techniczne wykonywania pomiarów geodezyjnych i kartograficznych.
• Prawo budowlane: ramy prawne dokumentacji budowy i procedury odbioru obiektu.
• buildingSMART (standard IFC dla BIM): otwarty standard wymiany danych BIM, do którego odnosimy porównania modelu as-built z projektem.

• DJI Matrice 4E: platforma fotogrametryczna do inwentaryzacji obiektu.
• DJI Matrice 4D: platforma uzupełniająca do pomiarów wysokiej dokładności.
• Pix4D: oprogramowanie fotogrametryczne do budowy ortofotomapy i modelu 3D.
• Agisoft Metashape: alternatywne oprogramowanie fotogrametryczne.
• Portal SkySnap: model as-built online, pomiary i udostępnianie danych.

Wykonujemy inwentaryzacje powykonawcze w całej Polsce, najczęściej w okolicach Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska i Katowic. Obsługujemy pojedyncze obiekty i większe założenia kubaturowe. Operatorzy mają uprawnienia EASA Specific, więc latamy również tam, gdzie przestrzeń powietrzna jest ograniczona.

Stronę opracował Patryk Celiński, odpowiedzialny w SkySnap za operacje i fotogrametrię. Prowadzi cykl webinarów Efekt Drona na Budowie i specjalizuje się w dokumentacji obiektów z drona. LinkedIn.