Słownik geodezyjny – najważniejsze pojęcia i dokumenty
Geodezja to nie tylko pomiary w terenie, ale też wiele dokumentów, decyzji i specjalistycznych usług, które mogą brzmieć obco dla osób spoza branży. Dlatego przygotowaliśmy słownik geodezyjny, w którym prostym językiem wyjaśniamy najczęściej pojawiające się pojęcia. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, jakie dokumenty są Ci potrzebne, kiedy skorzystać z usług geodety oraz jakie formalności wiążą się z budową i inwestycją.
1. Słowniczek dokumentów geodezyjnych
Mapa do celów projektowych
Specjalna mapa przygotowywana przez geodetę, niezbędna przy projektowaniu budynku lub inwestycji. Wykorzystywana w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Mapa powykonawcza
Dokument tworzony po zakończeniu budowy, przedstawiający faktyczne położenie obiektów i instalacji. Wymagany do odbioru budynku.
Mapa zasadnicza
Podstawowa mapa danego obszaru, zawierająca sieci uzbrojenia terenu, ukształtowanie i elementy infrastruktury.
Mapa ewidencyjna
Przedstawia granice działek i numery ewidencyjne. Podstawa do spraw własnościowych.
Wyrys z ewidencji gruntów
Fragment mapy ewidencyjnej wydany przez urząd – często potrzebny przy sprawach sądowych lub podziałach działek.
Wypis z rejestru gruntów
Dokument urzędowy potwierdzający właściciela działki, powierzchnię i sposób użytkowania gruntu.
Operat geodezyjny
Zestawienie dokumentów i pomiarów przygotowane przez geodetę – trafia do urzędu jako podstawa do aktualizacji danych.
Klauzula urzędowa
Potwierdzenie, że dokument geodezyjny został przyjęty do państwowego zasobu i ma moc prawną.
2. Słowniczek pomiarów i usług geodezyjnych
Tyczenie budynku
Wyznaczenie w terenie miejsca, gdzie ma powstać budynek, zgodnie z projektem.
Inwentaryzacja powykonawcza
Sprawdzenie i naniesienie faktycznego przebiegu instalacji, przyłączy i budynków po zakończeniu robót.
Wznowienie granic
Odtworzenie w terenie granic działki na podstawie dokumentacji urzędowej.
Rozgraniczenie nieruchomości
Postępowanie mające na celu ustalenie spornej granicy pomiędzy działkami.
Podział działki
Wydzielenie z jednej nieruchomości kilku mniejszych – np. pod sprzedaż lub inwestycję.
Scalenie gruntów
Odwrotność podziału – połączenie kilku działek w jedną.
Pomiary sytuacyjno-wysokościowe
Dokładne określenie położenia obiektów i ukształtowania terenu.
Niwelacja terenu
Pomiar różnic wysokości w terenie – przydatny przy projektowaniu i budowie.
3. Słowniczek urzędowy (administracyjno-prawny)
Warunki zabudowy
Decyzja określająca, co i jak można wybudować na danym terenie, jeśli nie obowiązuje miejscowy plan.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP)
Dokument planistyczny gminy, który określa przeznaczenie terenu (np. pod zabudowę, usługi, zieleń).
Decyzja o pozwoleniu na budowę
Urzędowe zezwolenie na rozpoczęcie budowy.
Zgłoszenie robót budowlanych
Prostsza procedura niż pozwolenie – stosowana przy mniejszych inwestycjach.
Starostwo Powiatowe / Wydział Geodezji
Urząd, w którym załatwia się większość spraw związanych z geodezją i budową.
Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (ODGiK)
Instytucja, w której przechowywana jest oficjalna dokumentacja geodezyjna.
4. Słowniczek nowoczesnej geodezji i fotogrametrii
Ortomozaika
Dokładne zdjęcie terenu wykonane z drona i przetworzone tak, by miało właściwości mapy.
Chmura punktów
Zbiór milionów punktów 3D odwzorowujących powierzchnię terenu lub obiektu.
Model 3D terenu (DTM/DSM)
Cyfrowa reprezentacja powierzchni terenu (DTM) lub terenu z obiektami (DSM).
Pomiary dronem
Nowoczesna metoda szybkiego i precyzyjnego pozyskiwania danych o terenie.
Kalibracja kamery
Dostosowanie parametrów kamery drona w celu zwiększenia dokładności pomiarów.
Georeferencja
Proces przypisywania współrzędnych geograficznych do zdjęć lub map.
GSD (Ground Sampling Distance)
Wielkość piksela w terenie – im mniejsza wartość, tym dokładniejsze zdjęcie.
RTK / PPK
Technologie GPS poprawiające precyzję pomiarów geodezyjnych do centymetrów.
5. Słowniczek techniczny (dla branży budowlanej i projektantów)
Oś budynku
Linia wyznaczająca centralne położenie obiektu.
Punkt osnowy
Stały punkt w terenie z dokładnie określonymi współrzędnymi, służący jako podstawa do pomiarów.
Reper wysokościowy
Punkt odniesienia o znanej wysokości, używany przy niwelacji.
Układ współrzędnych (np. PL-2000, PL-1992)
System odniesienia używany w Polsce do określania położenia punktów.
Skala mapy
Proporcja odwzorowania terenu na mapie.
Rzut poziomy / pionowy
Sposób przedstawienia obiektu na rysunku technicznym.
Darmowy E-book
Pomiar objętości materiałów, kruszyw oraz robót ziemnych na placu budowy to jeden z najważniejszych zastosowań dronów. Dlaczego? Bo to czas i pieniądze! Pobierz nasz krótki e-book i dowiedz się jak możesz monetyzować swoją pasję z dronów.
Spis Treści
- Słownik geodezyjny – najważniejsze pojęcia i dokumenty
- 1. Słowniczek dokumentów geodezyjnych
- 2. Słowniczek pomiarów i usług geodezyjnych
- 3. Słowniczek urzędowy (administracyjno-prawny)
- 4. Słowniczek nowoczesnej geodezji i fotogrametrii
- 5. Słowniczek techniczny (dla branży budowlanej i projektantów)
- Powiązane artykuły
Porady, wiadomości, spostrzeżenia
Powiązane artykuły
Sprawdź nasze artykuły i poznaj najnowsze informacje z branży.





















