Wprowadzenie do technologii dronów
Drony stały się nieodłącznym elementem nowoczesnych technologii. Ich rozwój i zastosowanie przekształciły wiele dziedzin życia, od rekreacji po profesjonalne użycie w geodezji. Poniżej przyjrzymy się, jak drony ewoluowały i jakie znalazły zastosowania.
Historia i rozwój dronów
Historia dronów sięga czasów II wojny światowej, kiedy to pierwsze bezzałogowe statki powietrzne były używane do celów wojskowych. Początkowo wykorzystywane głównie w celach wojennych, drony przeszły długą drogę, stając się narzędziem o szerokim spektrum zastosowań.
W miarę jak technologia się rozwijała, drony stały się bardziej zaawansowane, lekkie i dostępne. Obecnie możemy je znaleźć w wielu sektorach, w tym w geodezji, gdzie ich zastosowanie zmienia tradycyjne metody pracy.
Ewolucja ta była możliwa dzięki postępowi technologicznemu, obejmującemu miniaturyzację komponentów elektronicznych oraz rozwój systemów nawigacyjnych, które umożliwiają precyzyjne sterowanie dronem.
Zastosowanie dronów w różnych dziedzinach
Drony zrewolucjonizowały wiele branż. W rolnictwie wykorzystywane są do monitorowania upraw, co pozwala na bardziej efektywne zarządzanie zasobami. W geodezji, drony umożliwiają szybkie i dokładne zbieranie danych terenowych. To właśnie skaning laserowy geodezja jest dziś jednym z najszybciej rozwijających się zastosowań dronów w tej branży.
Inne zastosowania obejmują fotografię lotniczą, inspekcje infrastruktury oraz akcje ratownicze. W każdej z tych dziedzin drony wnoszą nową jakość i funkcjonalność, pozwalając na realizację zadań, które wcześniej były trudne lub niemożliwe do wykonania.
Dzięki możliwościom, jakie oferują, drony stają się nieodłącznym elementem nowoczesnych technologii, wspierając różne dziedziny w osiąganiu lepszych wyników.
Jak działa skaning laserowy
Skaner wysyła wiązkę lasera. Wiązka odbija się od powierzchni i wraca do urządzenia. Urządzenie mierzy czas powrotu wiązki i na tej podstawie liczy odległość do obiektu.
Skaner robi to bardzo szybko i wiele razy. Każdy pomiar daje jeden punkt o znanym położeniu w przestrzeni. Razem tworzą chmurę punktów, czyli cyfrowy obraz terenu lub obiektu.
Chmura punktów oddaje kształt powierzchni. Widać w niej grunt, budynki, słupy, przewody i inne elementy, które znalazły się w zasięgu lasera. Z takiej chmury geodeta tworzy modele 3D, przekroje i mapy.
Czym skaning różni się od pomiaru tachimetrem
Tachimetr mierzy wskazane punkty. Geodeta decyduje, które punkty zmierzyć, i resztę terenu odtwarza z interpolacji. Skaner działa inaczej. Zbiera punkty seryjnie, bez wybierania, a decyzje o tym, co jest ważne, zapadają dopiero przy obróbce danych.
Dzięki temu nie musisz wracać w teren, gdy po tygodniu okaże się, że brakuje jednego przekroju. Przekrój wytniesz z chmury, którą już masz. To największa praktyczna różnica między oboma podejściami.
Tachimetr nadal ma sens. Sprawdza się przy pojedynczych punktach i tyczeniu. Skaning wygrywa tam, gdzie potrzeba gęstego, szczegółowego obrazu terenu.
Co daje skaning laserowy w pracy geodety
Pierwsza korzyść to szybkość zbierania danych na dużych obszarach. Druga to dokładność pomiarów. Trzecia to możliwość pracy w trudnych warunkach terenowych, gdzie tradycyjne metody zawodzą.
Czwarta korzyść jest mniej oczywista. Dane z jednego nalotu lub skanu obsłużą wiele zastosowań. Ta sama chmura posłuży do liczenia mas ziemnych, rysowania przekrojów i budowy modelu terenu.
Dane lidar możesz od razu wczytać do oprogramowania geodezyjnego. Nie potrzebujesz osobnego etapu przepisywania pomiarów.
LiDAR z drona czy skaner naziemny
LiDAR (Light Detection and Ranging) to nazwa technologii skaningu laserowego. Można go zamontować na dronie albo ustawić na statywie w terenie. Obie metody dają chmurę punktów, ale każda ma inne mocne strony.
Wybór zależy od obiektu. Duży teren i długie linie to zadanie dla drona. Fasada, wnętrze albo detal, który trzeba zmierzyć z największą precyzją, to zadanie dla skanera naziemnego.
LiDAR z drona: duże obszary i linie
Dron lidar leci nad terenem i zbiera dane z powietrza. Obejmuje w krótkim czasie obszary, które pieszo skanowałbyś przez wiele dni. Wchodzi też tam, dokąd geodeta z trudem by dotarł, na przykład na skarpy, tereny podmokłe czy zarośnięte tory.
Takie połączenie, czyli lidar drone, daje dane porównywalne z naziemnym skanerem laserowym. Zbierasz je jednak w znacznie krótszym czasie. W wielu przypadkach dron ze skanerem zastępuje dziś skaner geodezyjny ustawiany na statywie.
Dron jest też bezpieczniejszy. Geodeta nie musi wchodzić na jezdnię, torowisko ani pod linię energetyczną. Pracuje z bezpiecznej odległości.
Skaner naziemny: najwyższa dokładność na obiekcie
Skaner naziemny stoi na statywie i mierzy otoczenie ze stanowisk. Świetnie oddaje szczegóły, bo mierzy z bliska. To dobry wybór przy elewacjach, wnętrzach, obiektach inżynierskich i miejscach, gdzie liczy się każdy detal.
Ma jednak wadę. Pokrycie dużej powierzchni wymaga wielu stanowisk. Każde ustawienie to czas, a praca w terenie rozciąga się w dni.
Dlatego skaner naziemny wybierasz tam, gdzie obszar jest mały, a wymagania wobec dokładności wysokie. Dla większych terenów szybciej i taniej jest zacząć od drona.
Porównanie obu metod
LiDAR z drona
- Wielkość obszaru: duże obszary i długie linie
- Tempo pracy: szybkie zbieranie danych
- Dostęp do terenu: trudny teren, brak wejścia na obiekt
- Zastosowanie: teren, trasy, inwentaryzacja linii
Skaner naziemny
- Wielkość obszaru: pojedyncze obiekty i mniejsze tereny
- Tempo pracy: wolniejsze, wiele stanowisk
- Dostęp do terenu: wymaga dojścia ze statywem
- Zastosowanie: detal, elewacje, wnętrza
Co dostajesz po skaningu: produkty pomiaru
Chmura punktów to surowiec. Zleceniodawca zwykle potrzebuje czegoś, z czym może pracować: mapy, modelu albo przekroju. Z jednego skanu da się przygotować kilka takich produktów.
Najczęstsze produkty to:
- Numeryczny model terenu (NMT) – cyfrowy obraz ukształtowania gruntu, z którego liczysz spadki, objętości i odwodnienie.
- Przekroje – profile terenu lub obiektu, wycinane z chmury w dowolnym miejscu, także po zakończeniu pomiaru w terenie.
- Modele 3D – przestrzenne odwzorowanie obiektu, które znajduje zastosowanie w inżynierii i architekturze.
Zaletą jest elastyczność. Jeśli projektant po miesiącu poprosi o dodatkowy przekrój, nie musisz wracać w teren. Wycinasz go z chmury, którą już zebrałeś.
Dane lidar trafiają do programów geodezyjnych bez kłopotliwej konwersji. Dalszą analizę prowadzisz w tym samym środowisku, w którym powstaje reszta dokumentacji.
Lidar w inwentaryzacji liniowej
Inwentaryzacja liniowa dotyczy obiektów o dużej długości i niewielkiej szerokości. Należą do nich drogi, linie kolejowe i sieci przesyłowe. Pomiar tradycyjny wymagałby tu wielu dni pracy w terenie, często w sąsiedztwie ruchu.
W tym zadaniu lidar w inwentaryzacji liniowej pokazuje największą przewagę. Dron leci wzdłuż trasy i skanuje pas terenu. Powstaje ciągła chmura punktów, z której wycinasz przekroje co dowolny odcinek.
Przykład ilustracyjny: wyobraź sobie odcinek drogi, na którym projektant potrzebuje profilu podłużnego i przekrojów poprzecznych. Zamiast mierzyć je punkt po punkcie, geodeta skanuje cały pas z powietrza. Przekroje wycina później przy biurku.
Skanowanie laserowe sieci trakcyjnej
Szczególnym przypadkiem inwentaryzacji liniowej jest skanowanie laserowe sieci trakcyjnej. Sieć trakcyjna to przewody i konstrukcje wsporcze nad torami. Pomiar na torowisku oznacza zwykle ograniczenia w ruchu i dodatkowe wymagania bezpieczeństwa.
Skaning z drona zmniejsza potrzebę przebywania geodety przy torach. Chmura punktów pokazuje położenie słupów, wysięgników i przewodów w przestrzeni. Na jej podstawie można zmierzyć ich wzajemne odległości.
Zakres i warunki takiego pomiaru ustala się indywidualnie dla każdego obiektu. Zależą od wymagań zleceniodawcy, zasad dostępu do terenu i oczekiwanych produktów.
Lidar pomiary geodezyjne w praktyce
Lidar pomiary geodezyjne obejmują dwa główne obszary zastosowań. Pierwszy to mapowanie terenu. Drugi to monitorowanie zmian w środowisku.
Mapowanie terenu
Mapowanie terenu z użyciem dronów to jedno z najczęstszych zastosowań w geodezji. Dron wyposażony w skaner i kamery szybko odwzorowuje duże obszary. Efektem jest chmura punktów, z której powstaje model terenu.
Przewagę daje szybkość i kompletność danych. Nie pomijasz miejsc, bo skaner rejestruje wszystko, co leży w zasięgu wiązki. Braki w pokryciu widać jeszcze w trakcie lub tuż po nalocie.
Monitorowanie zmian środowiskowych
Dron może wracać nad ten sam teren w kolejnych terminach. Porównanie chmur punktów z różnych dat pokazuje, co się zmieniło. Widać na przykład osiadanie gruntu, przesunięcia skarp czy zmiany ukształtowania terenu.
To pozwala śledzić proces zamiast jednorazowego stanu. Geodeta widzi tempo zmian, a nie tylko ich skutek. Dzięki temu wcześniej reaguje na problem.
Podobnie wygląda monitoring postępu prac na budowie. Drony wspierają kontrolę realizacji inwestycji, na przykład na odcinkach dróg.
Ograniczenia skaningu laserowego z drona
Skaning z drona ma ograniczenia, które trzeba uwzględnić przy planowaniu pracy. Dotyczą one głównie czasu lotu, zasięgu i warunków pogodowych. Wpływają na jakość zbieranych danych.
Czas lotu określa, jak duży obszar zeskanujesz na jednej baterii. Zasięg wyznacza, jak daleko od pilota można pracować. Pogoda decyduje, czy nalot w ogóle jest możliwy.
Te ograniczenia nie przekreślają metody. Pokazują, że wybór narzędzia wymaga planu. Przy małym obiekcie o wysokich wymaganiach rozsądniejszy bywa skaner naziemny.
Dobrze przygotowany pomiar zaczyna się od pytania o cel. Co ma powstać po skaningu i z jaką dokładnością? Odpowiedź wyznacza metodę, sprzęt i zakres prac.
Kierunki rozwoju skaningu laserowego w geodezji
Technologia dronów rozwija się dzięki miniaturyzacji elementów elektronicznych i systemom nawigacyjnym. Dzięki nim dron leci stabilnie i precyzyjnie, a skaner może zbierać dane o stałej jakości.
Wraz z tym rozwojem skaning laserowy w geodezji zbliża się do standardowego narzędzia. Coraz więcej zadań, które dawniej wymagały pracy w terenie, przenosi się do biura. Geodeta spędza mniej czasu na pomiarze, a więcej na analizie danych.
Wiele z tych zmian dopiero się kształtuje. Trudno dziś wskazać, jak dokładnie będzie wyglądał standard pracy za kilka lat. Pewne jest jedno: chmura punktów zostaje podstawowym nośnikiem informacji o terenie.
Darmowy E-book
Dowiedz się, jakie usługi oferować, komu je sprzedawać i jak napisać skutecznego maila z ofertą. Gotowe szablony, porady i przykłady kampanii, które naprawdę działają.
Spis treści:
- Wprowadzenie do technologii dronów
- Jak działa skaning laserowy
- LiDAR z drona czy skaner naziemny
- Skaner naziemny: najwyższa dokładność na obiekcie
- Co dostajesz po skaningu: produkty pomiaru
- Lidar w inwentaryzacji liniowej
- Lidar pomiary geodezyjne w praktyce
- Ograniczenia skaningu laserowego z drona
- Kierunki rozwoju skaningu laserowego w geodezji
Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!
Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!
Informacje o autorze
Paweł Wójcik
Porady, wiadomości, spostrzeżenia
Powiązane artykuły
Sprawdź nasze artykuły i poznaj najnowsze informacje z branży.








