Jak Strabag rozlicza roboty ziemne za pomocą dronów. Ponad 100 inwestycji w portalu SkySnap
Strabag prowadzi kilkadziesiąt liniowych budów jednocześnie. Jeden kontrakt to nawet 30 kilometrów trasy. Kontrola robót ziemnych w tej skali wymaga narzędzia, które działa szybko i nie generuje błędów. Odpowiedzią są drony i portal SkySnap.
Na webinarze „Efekt drona na budowie” wdrożenie opisał Tomasz Mielniczek, koordynator BIM w Strabagu. Z wykształcenia geodeta, blisko trzydzieści lat w branży, siedemnaście w Strabagu. Od kilku lat odpowiada za tematy dronowe, GIS i BIM przy dużych kontraktach drogowych.
Jaka jest skala wykorzystania dronów w Strabagu?
Strabag ma w Portalu ponad 700 użytkowników i ponad 100 aktywnych inwestycji w Polsce. Zgromadzone dane przekraczają 6 TB. Zakres korzystania z poszczególnych modułów zależy od budowy, ale liczby nie pozostawiają wątpliwości. To standard pracy całej organizacji.
Firma dysponuje własną flotą dronową. Piloci są przeszkoleni zarówno do wykonywania nalotów, jak i do przetwarzania danych w tym generowania ortofotomap i chmur punktów. Na każdej większej budowie jest dedykowany operator UAV.
Jak Strabag kontroluje roboty ziemne?
Na kontraktach liniowych bilans mas to jeden z kluczowych obszarów kontroli. Strabag weryfikuje przepływ mas z trzech niezależnych źródeł: pomiaru bezpośredniego w terenie, ważenia materiału na wagach i pomiaru fotogrametrycznego z drona. Rozbieżności między źródłami są sygnałem do wyjaśnienia. Dopiero zestawienie wszystkich trzech daje wiarygodny obraz rozliczeń.
Podstawą pracy są pliki XML z modelami i osiami tras. Na ich podstawie generuje się przekroje poprzeczne. Te same modele zasilają systemy sterowania maszyn, przy robotach liniowych, obiektach mostowych, zasypkach i zbiornikach.
Dlaczego prostota narzędzia decyduje o wdrożeniu?
Tomasz Mielniczek podkreślił, że o powodzeniu wdrożenia nie decyduje technologia — decyduje prostota obsługi. Po przeszkoleniu wygenerowanie przekroju albo obliczenie objętości hałdy to trzy, cztery kliknięcia. Narzędzie obsługuje kierownik budowy, kierownik robót drogowych, a nawet dyrektor kontraktu. Znajomość oprogramowania CAD nie jest wymagana.
Dane dronowe nie są już zamknięte u jednego specjalisty. Trafiają tam, gdzie na budowie zapadają decyzje. Portal jest wspólną warstwą danych dla wszystkich inwestycji w Polsce. Naloty, przetwarzanie i wgrywanie wykonuje Strabag we własnym zakresie.
„Jak damy komuś coś prostego w użyciu, to on wejdzie w to. Natomiast jak będzie coś skomplikowane, to niestety wycofa się rakiem i nie będzie tego używał.” Tomasz Mielniczek, koordynator BIM, Strabag
Czy zamawiający korzysta z tych samych danych?
Zapisy kontraktowe GDDKiA zobowiązują inżyniera kontraktu do comiesięcznej dokumentacji fotograficznej lub filmowej i nalotu fotogrametrycznego raz na pół roku. Pełne mapowanie na potrzeby weryfikacji mas leży po stronie inspektorów geodetów. Strabag przekazuje własne dane inżynierowi wtedy, gdy ten nie ma sprzętu ani zasobów.
Wymagania przy projektach CPK i PKP PLK pokazują kierunek: naloty fotogrametryczne po stronie inwestorów będą coraz częstsze. Przy kontraktach „projektuj i buduj” rozliczanych ryczałtowo miesięczny raport z postępu i końcowy bilans w przekrojach to standard, który portal obsługuje bez dodatkowego nakładu pracy.
Podsumowanie
Ponad 100 inwestycji, ponad 700 użytkowników, 6 TB danych, własna flota, naloty co miesiąc. Strabag pokazuje, że fotogrametria dronowa w rozliczaniu robót ziemnych działa w skali — pod warunkiem że narzędzie jest wystarczająco proste, żeby korzystał z niego każdy inżynier na budowie.
Chcesz zobaczyć, jak portal SkySnap działa w praktyce? Umów demo lub porozmawiaj o pilotażu na swojej budowie.
Czy zamawiający publiczny wykonuje własne naloty do weryfikacji robót?
W większości przypadków odpowiedzialność za naloty fotogrametryczne spoczywa na inżynierze kontraktu. GDDKiA wymaga comiesięcznej dokumentacji fotograficznej lub filmowej i nalotu fotogrametrycznego raz na pół roku. Pełna weryfikacja ilości robót ziemnych leży po stronie inspektorów geodetów. Zdarza się, że Strabag przekazuje własne dane inżynierowi, gdy ten nie ma sprzętu — w ramach dobrej współpracy. Tendencja jest jednoznaczna: wymagania CPK i PKP PLK pokazują, że naloty ze strony inwestorów będą coraz częstsze.
Jak często wykonuje się naloty cykliczne na budowie?
Na dużych liniówkach Strabag stara się latać raz w miesiącu. Na kontraktach do pięciu kilometrów można latać co tydzień lub co dwa tygodnie. Na bardzo dużych budowach, tj. powyżej 20–30 kilometrów, realny rytm to raz na dwa miesiące dla całego odcinka, z możliwością częstszych przelotów nad aktywnym frontem robót.
Co zrobić, gdy nie ma danych początkowych do bilansu mas?
Brak danych z nalotu nie blokuje pracy. Stanem zerowym mogą być dane geodezyjne z pomiaru tyczką, mapy do celów projektowych lub dane z raportów sprzedażowych. Portal przetwarza je na raster wysokościowy tak samo jak dane fotogrametryczne. Jako uzupełnienie można pobrać dane lidarowe z Geoportalu — szczególnie przydatne na terenach zalesionych, gdzie pomiar bezpośredni jest utrudniony.
Jak liczyć objętość hałdy, gdy nad nią są obiekty przesłaniające — drzewa, taśmociąg, korona drzew?
Dron fotogrametryczny w takim przypadku nie wystarczy. Tomasz Mielniczek wskazał na lidar SLAM jako rozwiązanie: niewielkie urządzenie, którym można objechać lub obejść hałdę i szybko ją zeskanować. Uzyskana chmura punktów trafia do portalu tak samo jak dane z nalotu.
Czy raporty z portalu można przekazywać bezpośrednio zamawiającemu?
Tak, zależy to od ustaleń z zamawiającym i inżynierem kontraktu. W toku robót ziemnych część inspektorów akceptuje raport powierzchniowy z rzędnymi na szkicu. Na końcu kontraktu wymagany jest zazwyczaj bilans w przekrojach poprzecznych zgodnie ze specyfikacją. Większość kontraktów to projekty „projektuj i buduj” rozliczane ryczałtowo — etapowe raportowanie z portalu nie stanowi tu żadnego problemu.
Jak szybko dane z nalotu są dostępne w portalu?
Po wgraniu ortofotomapy lub chmury punktów dane są dostępne do pomiarów po kilkunastu minutach dla mniejszych opracowań, po kilku godzinach dla większych. Portal przetwarza dane w chmurze i nie wymaga lokalnej stacji roboczej ani specjalistycznego oprogramowania.
Darmowy E-book
Pomiar objętości materiałów, kruszyw oraz robót ziemnych na placu budowy to jeden z najważniejszych zastosowań dronów. Dlaczego? Bo to czas i pieniądze! Pobierz nasz krótki e-book i dowiedz się jak możesz monetyzować swoją pasję z dronów.
Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!
Podoba Ci się artykuł? Podziel się nim z innymi!
Porady, wiadomości, spostrzeżenia
Powiązane artykuły
Sprawdź nasze artykuły i poznaj najnowsze informacje z branży.
